Έρευνες υποδεικνύουν ότι η παιδιατρική φυσικοθεραπεία μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά τη βρεφική δυσκοιλιότητα βελτιώνοντας την κινητικότητα του κορμού, ειδικά μέσω τεχνικών που περιλαμβάνουν την στροφή του κορμού και το κοιλιακό μασάζ.
Η σύνδεση έγκειται στη σχέση μεταξύ του μυοσκελετικού συστήματος και της λειτουργίας του γαστρεντερολογικού συστήματος. Όταν ο κορμός ενός μωρού είναι δύσκαμπτος ή στερείται πλήρους εύρους κίνησης, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη τάση των κοιλιακών μυών, η οποία ενδέχεται να εμποδίσει τη φυσιολογική διέλευση των κοπράνων.
Συμπτώματα δυσκοιλιότητας στο μωρό:
- Ενεργείται λιγότερες από 3 φορές την εβδομάδα
- Δυσκολεύεται να ενεργηθεί και τα κακά είναι πιο μεγάλα από το συνηθισμένο
- Σκληρά, ξηρά, «κομποειδή» ή σαν μικρά μπαλάκια κόπρανα
- Έντονη δυσοσμία στα αέρια ή στα κακά
- Μειωμένη όρεξη
- Σκληρή ή φουσκωμένη κοιλίτσα
Επιπλέον σημάδια μπορεί να είναι:
- Κλάμα ή πόνος όταν προσπαθεί να ενεργηθεί
- Τέντωμα ή σφίξιμο του σώματος (σαν να προσπαθεί να “κρατηθεί”)
- Ευερεθιστότητα ή γκρίνια
- Λιγότερη ενέργεια από το συνηθισμένο
- Μερικές φορές μικρές ραβδώσεις αίματος στα κακά (λόγω ερεθισμού από τα σκληρά κόπρανα)
Σημαντικό:
Η δυσκοιλιότητα σχετίζεται περισσότερο με το πόσο δύσκολα και σκληρά είναι τα κακά, όχι μόνο με τη συχνότητα. Είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον παιδίατρο σας σε κάθε περίπτωση.
Ο Ρόλος της Στροφής και της Κινητικότητας του Κορμού
Οι φυσικοθεραπευτικές παρεμβάσεις στα βρέφη επικεντρώνονται κυρίως στην ενίσχυση της εντερικής κινητικότητας και στη ρύθμιση της νευρομυϊκής λειτουργίας. Η βελτίωση της ενεργητικής κίνησης του κορμού επιτρέπει στα εσωτερικά όργανα να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά.
- Χώρος και Λειτουργία: Η αυξημένη κινητικότητα του κορμού και η κατακόρυφη θέση σε μεγαλύτερα παιδιά που στερούνται όρθιας θέσης (όπως μέσω της εκπαίδευσης στην όρθια στάση ή τη βάδιση) παρέχουν περισσότερο χώρο εντός της κοιλότητας του κορμού, γεγονός που έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τη γαστρική κένωση και μειώνει τη δυσκοιλιότητα.
- Μυϊκή Συνέργεια: Οι δυναμικές ασκήσεις και η κινητοποίηση μέσω της χειροπρακτικής θεραπείας (manual therapy) που στοχεύουν στον κορμό συμβάλλουν σε λειτουργικά οφέλη για το έντερο.
Φυσικοθεραπευτικές Παρεμβάσεις
Οι ακόλουθες μέθοδοι χρησιμοποιούνται συνήθως στην παιδιατρική φυσικοθεραπεία για την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας:
| Τεχνική | Προτεινόμενος Μηχανισμός | Στοιχείο / Αποτέλεσμα |
| Κοιλιακό Μασάζ | Διεγείρει το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα και τη δραστηριότητα του πνευμονογαστρικού νεύρου. | Μείωση στις βαθμολογίες της Κλίμακας Αξιολόγησης Δυσκοιλιότητας (CAS) και της ακράτειας κοπράνων. |
| Ενεργητικό Εύρος Κίνησης / Στροφή Κορμού | Αυξάνει την ευκαμψία και μειώνει την τάση των κοιλιακών μυών. | Η βελτίωση του εύρους κίνησης στον κορμό σχετίζεται σημαντικά με τη μείωση των γαστρεντερολογικών συμπτωμάτων. |
| Πρώιμη Βάδιση / Κινητικότητα | Ενθαρρύνει τη φόρτιση βάρους και την ενδυνάμωση του κορμού. | Οδηγεί σε καλύτερη κένωση του εντέρου και της ουροδόχου κύστης και σε μείωση της δυσκοιλιότητας. |
Αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας στο μωρό σας
- Κάντε στο μωρό σας ένα ζεστό μπάνιο για να χαλαρώσει το έντερό του.
- Κάντε απαλό μασάζ στην κοιλίτσα του μωρού με κυκλικές κινήσεις προς τη φορά των δεικτών του ρολογιού. Οι κινήσεις πρέπει να είναι σταθερές αλλά ήπιες, ξεκινώντας από τον αφαλό προς τα έξω.
- Ξαπλώστε το μωρό ανάσκελα και κινήστε απαλά τα ποδαράκια του μπρος-πίσω, σαν να κάνει «ποδήλατο».
Παρατηρείστε την κίνηση του. Είναι ανάλογη της ηλικίας του; Μήπως το μωράκι σας εκτός από τα προβλήματα δυσκοιλιότητας έχει μειωμένη κινητικότητα στον κορμό του; Μήπως παρουσιάζει χαμηλό μυϊκό τόνο στον κορμό και νωθρότητα στην κίνηση του; Μήπως το νιώθετε σφιχτό στα χεράκια ή/και στα ποδαράκια του;
Στην περίπτωση αυτή συμβουλευτείτε τον παιδίατρο σας. Ίσως να χρειάζεται αξιολόγηση από παιδιατρικό φυσικοθεραπευτή κατά την οποία θα σας δοθούν οι κατάλληλες οδηγίες για τον καθημερινό χειρισμό του αλλά και ένα πρόγραμμα ασκήσεων που θα βοηθήσουν τόσο στην κινητικότητα του μωρού σας, όσο και στη δυσκοιλιότητα που αντιμετωπίζει.
Βιβλιογραφία:
Buffone, F., Monacis, D., Tarantino, A.G., Dal Farra, F., Bergna, A., Agosti, M. & Vismara, L. (2022). Osteopathic Treatment for Gastrointestinal Disorders in Term and Preterm Infants: A Systematic Review and Meta-Analysis. Healthcare. 10, 1525.
Indrio, F., Neu, J., PettoelloMantovani, M., Marchese, F., Martini, S., Salatto, A. & Aceti, A. (2022). Development of the Gastrointestinal Tract in Newborns as a Challenge for an Appropriate Nutrition: A Narrative Review. Nutrients. 14, 1405.
Rice, A. D., Patterson, K., Reed, E. D., Wurn, B. F., Klingenberg, B., King, C. R., & Wurn, L. J. (2016). Treating Small Bowel Obstruction with a Manual Physical Therapy: A Prospective Efficacy Study. BioMed Research International, 2016, 1–8.
Sheikh, S. S., Sharath, H. V., & Seth, N. H. (2024). A Rare Case Report on Postoperative Rehabilitation in Hirschsprung Disease. Cureus.
www.nhs.uk Xinias I, Mavroudi A. (2015). Constipation in Childhood. An update on evaluation and management. HIPPOKRATIA. 19, 1: 11-19.